Pampeluna
Na mapach:
| Pampeluna/Iruña | |||||
|
|||||
| Nazwa oficjalna | Pamplona/Iruña | ||||
| Państwo | |||||
| Wspólnota autonomiczna | |||||
| Prowincja | Nawarra | ||||
| Comarca | Pamplona | ||||
| Kod pocztowy | 31001 – 31014 | ||||
| Położenie | 42°49’ N 1°38’ W |
||||
| Powierzchnia | 23,55 km² | ||||
| Wysokość | 449 m | ||||
| Rzeki | Arga | ||||
| Liczba mieszkańców | 193 328 | ||||
| Gęstość zaludnienia | 8209,26 mieszk./km² | ||||
| Alkad | María Yolanda Barcina Angulo (Unión del Pueblo Navarro) | ||||
| Ważne święta | Fiesta de San Fermín (6-14 lipca) | ||||
| Położenie na mapie Hiszpanii |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Pampeluna (hiszp. Pamplona, bask. Iruña lub Iruñea) – miasto w północnej Hiszpanii (193 tys. mieszkańców), stolica prowincji Nawarra. Miasto jest położone nad rzeką Arga, 92 kilometry od San Sebastián oraz 407 kilometrów od Madrytu.
Pampeluna, tak jak cała Nawarra, jest jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się regionów Hiszpaniipotrzebne źródło.
Spis treści |
edytuj Historia
Miasto (początkowo nazwane Pompaelo) zostało założone przez Pompejusza[1] w 74 p.n.e., jako garnizon wojsk rzymskich.Od V do IX w. było w rękach Wizygotów, Franków i Maurów. W 778 roku zdobyte przez Karola Wielkiego i wtedy zostało otoczone murami obronnymi. W 781 r. odbite z rąk chrześcijan przez Abd ar-Rahmana. W 924 Pampeluna została zniszczona przez Abd ar-Rahmana III i straciła na znaczeniu. W 824 roku powstało baskijskie królestwo Pamplony, później zwane królestwem Nawarry. Pampeluna pozostawała jego stolicą aż do 1512 roku, kiedy Ferdynand V połączył Nawarrę z Kastylią. Od XI w. następuje rozwój Pampeluny, leżącej na pielgrzymkowym szlaku do Santiago de Compostela. W czasie wojen napoleońskich Pampeluna została w 1808 roku zdobyta przez Francuzów, a w 1813 przez Anglików.
edytuj Zabytki i atrakcje turystyczne
- gotycka katedra zbudowana w latach 1397-1530. Klasycystyczna fasada z dwoma wieżami został dobudowana w 1783 roku. Wewnątrz alabastrowy nagrobek Karola III Szlachetnego i jego żony Eleonory, bogato rzeźbiony portal Puerta de la Preciosa prowadzący do krużganków zdobionych delikatnymi maswerkami;
- Muzeum Diecezjalne zajmujące dawny refektarz, kapitularz i kuchnię klasztoru przylegającego do katedry. Muzeum posiada najbogatszy w Hiszpanii zbiór polichromowanych rzeźb drewnianych z okresu od XIII do XVI wieku. Jednym z najcenniejszych eksponatów jest natomiast wykonany we Francji relikwiarz Grobu Świętego;
- barokowy Palacio del Gobierno de Navara, wewnątrz portret Ferdynanda VII namalowany przez Francisco Goyę;
- kościół San Saturnino (XIII wiek) z dwoma wieżami. Miał zostać zbudowany w miejscu gdzie św. Saturnin ochrzcił 40 000 mieszkańców miasta;
- Muzeum Navarry (hiszp. Museo de Navarra) mieszczące się w budynku dawnego szpitala z portalem w stylu plateresco. Zbiory muzeum dotyczą historii i sztuki regionu;
- cytadela z 2 połowy XVI wieku.
edytuj Tradycje
Co roku w dniach 6-14 lipca organizowane są tu tzw. sanfermines, fiesty ku czci patrona miasta świętego Fermina, w czasie których odbywają się słynne encierros – gonitwy byków i ludzi po ulicach miasta. Święto to zostało opisane przez Ernesta Hemingwaya w powieści Słońce też wschodzi (1926).
Miasto jest jednym z najważniejszych punktów dla pielgrzymów na Drodze św. Jakuba, udających się do Santiago de Compostela.
edytuj Wyższe uczelnie
Pampeluna jest ważnym ośrodkiem akademickim dla północno-wschodniej Hiszpanii.
Uczelnie państwowe:
- Uniwersytet Publiczny Nawarry (Universidad Publica de Navarra)
Uczelnie prywatne:
- Uniwersytet Nawarry (Universidad de Navarra) oraz Klinika Uniwersytetu Nawarry
edytuj Demografia
Zmiany liczby ludności w Pampelunie:
| Dane historyczne | ||
|---|---|---|
| Rok | Ludność | Zm., % |
| 1991 | 180372 | — |
| 1996 | 166279 | -7,8% |
| 2001 | 183964 | 10,6% |
| 2004 | 191865 | 4,3% |
| Powyższe dane nie mają podanego źródła! | ||
edytuj Transport
W mieście znajduje się stacja kolejowa Pamplona.
edytuj Miasta partnerskie[2]
edytuj Zobacz też
- Osasuna Pampeluna – klub piłkarski
Przypisy
- ↑ Tadeusz Miłkowski, Paweł Machcewicz: Historia Hiszpanii. Wyd. I. Wrocław: Ossolineum, 1998, s. 27. ISBN 83-04-04403-X.
- ↑ Pamplona City Council: Twin towns [1]
edytuj Bibliografia
- Przewodniki Wiedzy i Życia – Hiszpania. Warszawa: Wydawnictwo Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2005, ss. 128-129. ISBN 83-7184-208-2.